Mieszkania komunalne

„Czy istnieje możliwość odwołania się od uchwały zarządu dzielnicy w sprawie niezakwalifikowania mnie na listę osób oczekujących na najem lokalu z zasobów lokalowych miasta?”

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, nakazuje gminom uchwalenie m.in. zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w związku z czym kryteria, które należy spełniać aby zostać zakwalifikowanym do otrzymania pomocy lokalowej z zasobów lokalowych miasta oraz procedurę rozpatrywania wniosków regulują przepisy prawa miejscowego.

Udzielanie pomocy mieszkaniowej mieszkańcom gmin i decydowanie o tym kto może stać się najemcą tzw. lokalu komunalnego wchodzi w zakres administrowania mieniem komunalnym. Natomiast głównym celem administrowania mieniem komunalnym przez gminę jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty mieszkańców.

Sprawy toczące się z wniosku o przydzielanie lokalu z zasobów lokalowych miasta dzielą się na dwa odrębne etapy. Pierwszym z nich jest etap administracyjny, rozpoczynający się złożeniem wniosku o najem lokalu z zasobów lokalowych miasta. Wniosek rozpatrywany jest przez powołane do tego organy i na tym etapie badane jest, czy wnioskodawca spełnia wszystkie kryteria konieczne do udzielenia mu pomocy lokalowej z zasobów lokalowych miasta. Etap ten kończy się podjęciem uchwały (np. na terenie m.st. Warszawy stosowne uchwały podejmowane są przez zarządy poszczególnych dzielnic), kwalifikującej lub nie daną osobę do udzielenia pomocy lokalowej z zasobów lokalowych miasta. Drugim etapem jest zawarcie umowy najmu, będące zdarzeniem cywilnoprawnym.
Etap pierwszy postępowania jest etapem administracyjnoprawnym i jako taki podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Gminy podlegają kontroli sądowoadministracyjnej w zakresie administrowania mieniem komunalnym, gdyż działalność ta opiera się zarówno na przepisach prawa cywilnego jak i administracyjnego. Takie stanowisko wyraził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 27 września 1994 roku, w sprawie o sygnaturze akt W 10/93.
Za prawidłowością powyższego poglądu wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w Uchwale z dnia 27 lipca 2008 roku (I OPS 4/08), stwierdzając, iż: „Uchwała zarządu dzielnicy m. st. Warszawy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).”
W sprawach lokalowych oznacza to, iż jeżeli wnioskodawca spełnia wszystkie kryteria do najęcia lokalu z zasobów lokalowych miasta, nie można nie zakwalifikować go na listę osób oczekujących na najem z uwagi np. na trudną sytuację mieszkaniową gminy. Gmina musi w taki sposób zarządzać mieniem komunalnym aby mogła realizować swoje zadania w zakresie m.in. udzielania pomocy mieszkaniowej.
Procedura zaskarżenia uchwały o niezakwalifikowaniu na listę osób oczekujących na najem lokalu jest następująca. Po otrzymaniu pisma powiadamiającego o podjęciu przez odpowiedni organ uchwały, z którą się nie zgadamy, należy do organu, który podjął uchwałę, wystosować wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (informacja o podjęciu uchwały o danej treści przesyłana jest często nie przez organ, który uchwałę podjął ale np. przez naczelnika wydziału zasobów lokalowych, co nie zmienia adresata wezwania).
W przypadku nie udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie, skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie 60 dni od dnia złożenia wezwania. Jeżeli organ udzieli odpowiedzi, skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi
Wyżej opisane postępowanie reguluje ustawa z dnia 8 marca 1999 roku o samorządzie gminnym – art. 101 ust. 1 oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w m.in. art. 3 §2 pkt 6, art. 52 §4, art. 53 §2.

Kamila Osica - Prawniczka
Kancelaria Prawna Raguza
www.kancelariaosica.pl